Cân nặng thai nhi là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá sức khỏe và sự phát triển của trẻ khi còn trong bụng mẹ. Tuy vậy, không phải bà mẹ nào cũng hiểu đúng về ý nghĩa của cân nặng với sức khỏe và thể chất về sau. 

1. Bảng cân nặng thai nhi theo tuần tuổi chuẩn quốc tế

Theo Tổ chức Y tế Quốc tế WHO, các bà mẹ có thể theo dõi tình hình phát triển của thai nhi theo bảng chiều dài và cân nặng chuẩn quốc tế mà tổ chức này nghiên cứu và công bố năm 2017.

Tuổi thai nhi Chiều dài (cm) Cân nặng (gram)
Tuần 8 1.6 1
Tuần 9 2.3 2
Tuần 10 3.1 4
Tuần 11 4.1 7
Tuần 12 5.4 14
Tuần 13 7.4 23
Tuần 14 8.7 43
Tuần 15 10.1 70
Tuần 16 11.6 100
Tuần 17 13 140
Tuần 18 14.2 190
Tuần 19 15.3 240
Tuần 20 25.6 300
Tuần 21 26.7 360
Tuần 22 27.8 430
Tuần 23 28.9 500
Tuần 24 30 600
Tuần 25 34.6 660
Tuần 26 35.6 760
Tuần 27 36.6 875
Tuần 28 37.6 1.000
Tuần 29 38.6 1.100
Tuần 30 39.9 1.300
Tuần 31 41.1 1.500
Tuần 32 42.4 1.700
Tuần 33 43.7 1.900
Tuần 34 45 2.100
Tuần 35 46.2 2.400
Tuần 36 47.4 2.600
Tuần 37 48.6 2.900
Tuần 38 49.8 3.000
Tuần 39 50.7 3.300
Tuần 40 51.2 3.500
Tuần 41 51.5 3.600
Tuần 42 51.7 3.700

Đây là một tiêu chuẩn giúp các mẹ bầu có thể theo dõi tình hình phát triển của thai nhi theo tuần. Những tiêu chuẩn này bắt đầu từ tuần thứ 8 cho đến hết tuần thứ 40 của thai kỳ. Dựa vào đây, các mẹ có thể biết được thai nhi có đang quá nhỏ hoặc lớn hơn mức bình thường hay không để có những điều chỉnh thích hợp nhất.

2. Cách đo cân nặng thai nhi theo tuần tuổi

Theo những tiêu chuẩn đã công bố của WHO, các mẹ có thể không cần phải đi siêu âm thường xuyên nhưng vẫn có thể biết được tình hình phát triển của thai nhi. Cụ thể, các bà mẹ hoàn toàn có thể tự đo chiều dài và cân nặng của thai nhi theo cách sau đây. Tùy theo từng giai đoạn của thai kỳ, cách tính sẽ có một chút khác nhau.

Mẹ có thể đo chiều dài để tính cân nặng thai nhi
Mẹ có thể đo chiều dài để tính cân nặng thai nhi. Ảnh: Internet

Cụ thể từ tuần thứ 8 đến 19, bé sẽ được đo chiều dài từ đầu đến mông. Thời điểm này, chân bé vẫn còn uốn cong trong bào thai nên sẽ hơi khó để xác định một cách chính xác chiều cao và cân nặng thai nhi. Sang tuần thứ 20 đến hết tuần 42, chiều dài của bé được tính từ đầu đến gót chân. Từ giai đoạn này, kích thước và cân nặng thai nhi sẽ tăng đều theo theo sự lớn lên của bé trong bụng mẹ.

Từ sau tuần thứ 32, bé sẽ phát triển tối đa về cân nặng và những đường nét, hình hài cuối cùng sẽ dần hoàn thiện. Sau khi đó chiều dài chỉ cần đối chiếu với bảng tiêu chuẩn trên sẽ biết được cân nặng thai nhi là bao nhiêu.

3. Những yếu tố ảnh hưởng đến cân nặng thai nhi mẹ cần biết

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cân nặng của thai nhi. Có những nguyên nhân khách quan chẳng thể thay đổi được, tuy vậy cũng có những nguyên nhân chủ quan mà các mẹ có thể điều chỉnh để con phát triển tốt hơn.

3.1 Di truyền và chủng tộc

Đây là yếu tố tác động nhiều nhất đến thể trạng của thai nhi và đứa trẻ sau này. Thai nhi sẽ phát triển tương đồng với chiều cao và vóc dáng của cha mẹ mình. Tùy theo mỗi quốc gia, mỗi chủng tộc, tiêu chí chiều dài và cân nặng của thai nhi sẽ khác nhau.

Di truyền và chủng tộc quyết định phần lớn thể trạng của bé từ trong bụng mẹ
Di truyền và chủng tộc quyết định phần lớn thể trạng của bé từ trong bụng mẹ. Ảnh: Internet

3.2 Số lượng thai ảnh hưởng tới cân nặng thai nhi

Tất nhiên, cân nặng của mỗi thai nhi sẽ khác khi mẹ mang song thai hoặc đa thai. Đối với những trường hợp này, thai nhi sẽ phát triển cân nặng thấp hơn so với những gì trong bảng tiêu chuẩn.

Số lượng bào thai cũng ảnh hưởng đến cân nặng của thai nhi
Số lượng bào thai cũng ảnh hưởng đến cân nặng thai nhi. Ảnh: Internet

3.3 Thứ tự sinh con

Theo các bác sĩ, con đầu thường có thể trạng nhỏ hơn con thứ khi ở trong bụng mẹ. Nhưng điều này sẽ đảo ngược, con thứ sẽ nhẹ hơn con đầu nếu khoảng thời gian giữa các lần sinh của mẹ quá ngắn.

Con đầu thường có cân nặng lớn hơn con thứ
Con đầu thường có cân nặng lớn hơn con thứ. Ảnh: Internet

3.4 Sức khỏe của mẹ khi mang thai

Sức khỏe của mẹ bầu quyết định rất nhiều đến sự phát triển của thai nhi. Trong thời gian mang bầu nếu mẹ mắc bệnh tiểu đường, béo phì thì con sinh ra sẽ nặng cân hơn so với những người mẹ bình thường. Nhưng nếu lúc mang bầu, mẹ không tăng cân đến mức cần thiết để nuôi dưỡng thai nhi thì bé sinh ra sẽ nhỏ và có nguy cơ mắc bệnh suy dinh dưỡng cao hơn. Những điều này thể hiện rất rõ qua cân nặng thai nhi khi ở trong bụng mẹ nên hoàn toàn có thể xem xét điều chỉnh kịp thời được.

Sức khỏe mẹ bầu có ảnh hưởng ít nhiều đến cân nặng thai nhi
Tình trạng sức khỏe của mẹ khi mang thai cũng có thể ảnh hưởng đến cân nặng thai nhi. Ảnh: Internet

3.5 Chế độ dinh dưỡng của mẹ

Những chất dinh dưỡng trong thức ăn hàng ngày của mẹ sẽ theo máu quan nhau thai để nuôi dưỡng thai nhi. Nếu cơ thể mẹ thiếu hụt những dưỡng chất, vitamin hay chất khoáng thì thai nhi sẽ không phát triển cân nặng như bình thường. Dinh dưỡng chính là yếu tố mà nếu phát hiện và điều chính đúng lúc, các mẹ có thể cải thiện đáng kể sự phát triển của thai nhi.

Dinh dưỡng là yếu tố mẹ có thể điều chỉnh để tác động đến sự phát triển của bé
Dinh dưỡng là yếu tố mẹ có thể điều chỉnh để tác động đến sự phát triển của bé. Ảnh: Internet

3.6 Độ tuổi của bà mẹ mang thai

Từ 30 tuổi trở đi, cơ thể người phụ nữ sẽ bắt đầu có những dấu hiệu lão hóa và các cơ quan trong cơ thể chắc chắn cũng không thể tốt như ngày hai mươi. Chính vì thế cơ thể mẹ không thể cung cấp cho thai nhi đủ chất dinh dưỡng khiến chiều cao và cân nặng của bé không đạt tiêu chuẩn. Ngoài ra, khi mẹ sinh con ở độ tuổi càng lớn, tỷ lệ thai nhi bị mắc những dị tật bẩm sinh càng cao. Thế nên, thông thường, độ tuổi vàng để sinh con ở phụ nữ nằm trong khoảng từ 25 – 30 tuổi.

Độ tuổi mang thai thích hợp là từ 25 đến 30
Độ tuổi vàng để mang thai ở phụ nữ là từ 25 – 30 tuổi. Ảnh: Internet

4. Chuyện gì xảy ra nếu cân nặng thai nhi không đúng tiêu chuẩn?

Nếu tình trạng thừa cân hoặc thiếu cân quá lớn thì sẽ có một số nguy cơ xảy ra trong quá trình sinh nở cũng như quá trình phát triển về sau của bé.

4.1 Thai nhi thiếu cân

Nếu vì một nguyên nhân nào mà tình trạng nhẹ cân kéo dài, sức đề kháng của bé sẽ kém hơn đứa trẻ bình thường. Điều này khiến bé có nguy cơ bị ngạt thở trong quá trình sinh cao hơn. Ngoài ra, do sức đề kháng yếu nên trong quá trình trưởng thành, bé dễ mắc những căn bệnh như viêm phổi, cảm cúm, hạ đường huyết…Ngoài ra, theo một số nghiên cứu, những em bé nhẹ cân từ trong bụng mẹ có nguy cơ suy giảm trí tuệ, IQ và khả năng vận động so với những đứa trẻ bình thường khác.

Thai nhi thiếu cân hay thừa cân đều không tốt cho sức khỏe của bé về sau
Thai nhi thiếu cân hay thừa cân đều không tốt cho sức khỏe của bé về sau. Ảnh: Internet

4.2 Thai nhi thừa cân

Nếu quá thừa cân thì đầu tiên, việc ra đời của bé có thể khá khó khăn và gây ra một số tổn thương cho mẹ trong quá trình chuyển dạ. Sau đó, những đứa trẻ thừa cân lúc sinh ra có thể sẽ bị hạ đường huyết do sau không kịp điều chỉnh khi ra khỏi bụng mẹ. Nếu tình trạng này xảy ra thì một loạt những triệu chứng nguy hiểm khác sẽ đến như hạ thân nhiệt, suy tim, suy hô hấp, suy tuần hoàn…

Tùy theo thể trạng của mẹ và bé, cân nặng thai nhi sẽ không giống nhau
Tùy theo thể trạng của mẹ và bé, cân nặng của mỗi thai nhi sẽ không giống nhau. Ảnh: Internet

Tuy vậy, không phải tình trạng cân nặng thai nhi lệch chuẩn nào cũng kéo theo những hậu quả trên. Tùy theo tinh hình mỗi đứa và người mẹ, thể trạng của thai nhi sẽ khác nhau. Ngoài ra, nếu tình trạng thừa cân hoặc nhẹ cân phát hiện kịp thời thì mọi việc vẫn có thể giải quyết được. Hãy thường xuyên theo dõi và tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo một quá trình phát triển bình thường cho bé ngay từ trong bụng mẹ.

5. Làm thế nào để cân nặng thai nhi phát triển bình thường?

Để cân nặng thai nhi phát triển bình thường đúng như tiêu chuẩn thì việc bà mẹ tăng bao nhiêu cân khá quan trọng. Như đã nói ở trên, việc bà mẹ thừa cân hay thiếu cân ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng của trẻ trong bụng. Theo nghiên cứu, trong cả thai kỳ, người mẹ nên tăng khoảng 10 – 12 kg là hợp lý nhất. Nếu mang song thai hoặc đa thai, con số này có thể là 16 – 20kg.

Để thai nhi phát triển cân nặng bình thường, mẹ bầu nên chú ý kiểm soát mức độ lên cân của mình
Để thai nhi phát triển cân nặng bình thường, mẹ bầu nên chú ý kiểm soát mức độ lên cân của mình. Ảnh: Internet

Các bà mẹ trẻ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ, nhất là trong 3 tháng đầu thai kỳ để biết được tỷ lệ cân nặng của bạn đã hợp lý chưa. Thông thường, chị em chỉ nên tăng tối đa 1,5 – 2 kg trong 3 tháng đầu nhưng nếu mẹ bị thiếu cân thì cần tăng thêm khoảng 2 kg nữa. Còn với trường hợp đã thừa cân thì không cần phải tăng thêm hoặc chỉ tăng tối đa 1 kg trong thời gian này. Từ sau tuần thứ 14 đến tuần thứ 28, mỗi tuần tăng thêm khoảng 0,5 kg là hợp lý nhất với người bình thường, còn với người đã thừa cân thì tối đa nên tăng 0,3 kg là tốt nhất.

Khi mang thai, nếu mẹ tăng cân quá ít thì bé sẽ không đủ chất dinh dưỡng để cung cấp, ảnh hưởng đến cân nặng thai nhi. Nhưng nếu tăng quá nhiều thì nguy cơ mắc các bệnh tiểu đường thai kỳ khá cao và dẫn đến khả năng phải sinh mổ vì thai quá to.

6. Chế độ ăn uống như thế nào tốt cho cân nặng thai nhi?

Để đủ chất cung cấp cho thai nhi, bà mẹ không nhất thiết phải ăn nhiều nhưng phải ăn đủ những nhóm chất quan trọng cho sự phát triển của bé. Bà bầu nên được bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng nhất là trong ba tháng cuối thai kỳ. Đây là thời kỳ quan trọng trong sự phát triển cân nặng và thể trạng của thai nhi đồng thời cũng chuẩn bị cho một kỳ sinh nở vất vả với mẹ.

Chế độ dinh dưỡng của mẹ ảnh hưởng lớn đến thai nhi
Chế độ ăn uống của mẹ ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của thai nhi. Ảnh: Internet

Khẩu phần dinh dưỡng cho bà bầu phải bao gồm đầy đủ 4 nhóm chất quan trọng là đường, đạm, tinh bột và chất béo. Bên cạnh đó, mẹ bầu cần tăng cường trái cây và rau xanh để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất cho bé. Và đặc biệt lưu ý, bà mẹ không nên ăn quá nhiều bột và đường để tránh những tác hại không mong muốn, nhất là với những người bị tiểu đường thai kỳ. Ngoài ra, mẹ nên bổ sung chất béo từ cá, thực vật và các loại hạt sẽ tốt hơn là những chất béo từ động vật.

Bên cạnh việc có một chế độ ăn uống đầy đủ thì cần có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, không nên quá căng thẳng vì điều đó ảnh hưởng tới cân nặng thai nhi. Bên cạnh đó, không nên bỏ qua việc khám thai định kỳ để theo dõi cân nặng và tình hình của thai nhi. Điều này cũng sẽ giúp bạn tránh những điều không mong muốn trong suốt thai kỳ.

Trang Trần tổng hợp