Thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm vô cùng quan trọng cho hành trình phát triển về sau của bé. Giai đoạn này, bé bắt đầu hoạt động nhiều hơn, tập lật lại, tập bò, tập ngồi…Thế nên, con cần một nguồn dinh dưỡng lớn hơn sữa mẹ để lớn lên. Vậy làm thế nào để cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho bé trong giai đoạn này? Hôm nay, hãy cùng Mevacon.com tìm hiểu thực đơn ăn dặm cho bé 6 tháng có đủ năng lượng để lớn lên mỗi ngày. Dù không quá khó nhưng cũng có một số nguyên tắc nhất định vì liên quan đến trẻ nhỏ.

1. Vì sao nên cho bé ăn dặm từ tháng thứ 6?

Ăn dặm hay ăn bổ sung là hình thức bổ sung thêm lượng thức ăn từ bên ngoài cho trẻ ngoài sữa mẹ. Theo Tổ chức y tế thế giới WHO, trẻ nên được ăn dặm vào thời điểm vừa tròn 6 tháng tuổi (180 ngày). Vì kể từ đây, với sự phát triển của bé, sữa mẹ không còn đủ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của bé.

Tập cho bé ăn dặm
Bé nên ăn dặm từ tháng thứ 6. Ảnh: Internet

Hiện nay, có một số bà mẹ vẫn cho con ăn dặm quá sớm hoặc quá trễ so với thể chất và nhu cầu của bé. Nhiều người cho trẻ ăn từ tháng thứ 4, 5 vì nghĩ rằng như thế bé sẽ cứng cáp hơn. Thứ nhất, điều này là không cần thiết vì lúc sữa mẹ vẫn vô cùng dinh dưỡng với nhu cầu của bé. Thứ hai, việc cho bé ăn thức ăn từ bên ngoài quá sớm sẽ khiến hệ tiêu hóa của bé chưa thích nghi được. Điều này dẫn đến việc các cơ quan bị rối loạn và bé có nguy cơ bị suy dinh dưỡng về sau.

Tuy vậy, nếu ăn dặm quá trễ thì cũng là một điều không đúng, làm chậm đi sự phát triển của bé. Từ tháng thứ 6, bé bắt đầu vận động nhiều hơn như tập lật, bò, ngồi… Thế nên sữa mẹ không còn đủ để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cần thiết của trẻ. Đây là lúc thích hợp nhất để cho bé ăn bổ sung hoặc uống thêm sữa ngoài.

2. Nguyên tắc khi lên thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm

2.1 Bé 6 tháng nên ăn dặm mấy bữa một ngày?

Khi mới bắt đầu ăn bổ sung, bé nên được ăn 2,3 lần mỗi ngày. Mẹ nên cho con uống sữa sau mỗi 2-3 tiếng giữa những bữa ăn. Mẹ nên giới thiệu cho bé từng loại thức ăn một và để con ăn một cách chậm rãi nhất có thể. Bé có thể ăn dặm vào bất kỳ bữa nào trong ngày lúc bé không quấy khóc để mẹ dễ cho ăn. Trong bữa ăn đầu tiên trong ngày, mẹ nên cho bé ăn sữa để hệ tiêu hóa của bé làm quen thức ăn. Đây là một điều các mẹ cần lưu ý khi lên thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm.

Mẹ nên cho bé ăn 2, 3 bữa mỗi ngày lúc bắt đầu ăn dặm
Mẹ nên cho bé ăn 2, 3 bữa mỗi ngày lúc bắt đầu ăn dặm. Ảnh: Internet

2.2 Thành phần dinh dưỡng cần có trong thực đơn cho bé 6 tháng tuổi

Có một nguyên tắc khi lên thực đơn cho bé 6 tháng tuổi mà các mẹ bỉm sữa hay chuyền tay nhau là “tô màu chén bột”. Đây là cách gọi cho nguyên tắc phải đảm bảo 4 nhóm dinh dưỡng quan trọng cho sự phát triển của bé trong khẩu phần ăn. Đó là tinh bột, chất đạm, chất béo và nhóm các chất vitamin, khoáng chất, chất xơ. Mỗi bà mẹ có thể có những phương pháp cho con ăn dặm khác nhau với những ưu điểm khác nhau. Nhưng dù dùng cách nào thì cũng nên bổ sung đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng này.

Thực đơn cho bé 6 tháng tuổi nên đảm bảo đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng: tinh bột, chất béo, đạm và vitamin
Thực đơn cho bé 6 tháng tuổi nên đảm bảo đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng: tinh bột, chất béo, đạm và vitamin. Ảnh: Internet

3. Gợi ý thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm

Ngày trước, các bà mẹ chỉ cho con ăn dặm theo phương pháp truyền thống được truyền từ bao đời. Nhưng dần dần cùng với sự phát triển của xã hội, có nhiều lựa chọn hơn. Các phương pháp ăn dặm từ nước ngoài bắt đầu được tiếp thu và áp dụng cho bé ăn dặm.

Bé cần một thực đơn đầy đủ chất dinh dưỡng lúc bắt đầu ăn dặm
Bé cần một thực đơn đầy đủ chất dinh dưỡng lúc bắt đầu ăn dặm. Ảnh: Internet

Ở Việt Nam, có 3 cách phổ biến nhất mà các bà mẹ thường hay áp dụng cho bé khi ăn dặm. Đó là phương pháp truyền thống, kiểu Nhật và theo cách tự chỉ huy. Hôm nay, cùng tìm hiểu cách lên thực đơn cho bé 6 tháng ăn dặm theo 3 phương pháp này.

3.1 Thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm theo phương pháp truyền thống

Ăn dặm theo phương pháp truyền thống là cách mà nhiều người biết đến nhất. Đây là cách gọi việc mẹ sẽ cho con ăn cháo trắng kết hợp với thịt, cá, tôm, rau, củ…sau đó xay nhuyễn.

Gợi ý thực đơn ăn dặm theo phương pháp truyền thống:

Theo phương pháp truyền thống, mẹ nên nấu cháo riêng trước. Sau đó mới chế biến thực phẩm xào, luộc, hấp khác để giữ được nhiều chất dinh dưỡng nhất. Mẹ cũng nên thay đổi những loại thực phẩm để mang đến sự mới lạ và hấp dẫn cho bé. Nếu cho con ăn theo phương pháp truyền thông, các bậc phụ huynh có thể tham khảo những món ăn sau để cung cấp chất dinh dưỡng tốt nhất cho con.

3.1.1 Cháo tôm rau chân vịt

Cháo tôm rau chân vịt là món ăn dễ làm nhưng giàu dinh dưỡng cho bé. Để làm món này, mẹ cần nửa bát cháo trắng, một ít tôm, rau chân vịt và dầu ăn. Với tôm, mẹ bóc sạch vỏ, loại bỏ gân đen và rửa sạch sau đó đem xay hoặc băm nhuyễn. Tôm sẽ đem xào trước đến khi sắp chín thì cho cháo vào nấu để đến khi tôm mềm. Cuối cùng mẹ cho rau chân vịt vào nấu cùng. Với rau chân vịt thì mẹ chỉ nên thấy lá thì phần này mềm và giàu dinh dưỡng nhất.

Cháo tôm rau chân vịt vừa ngon miệng, vừa bổ dưỡng cho bé
Cháo tôm rau chân vịt vừa ngon miệng, vừa bổ dưỡng cho bé. Ảnh: Internet

3.1.2 Cháo thịt bò măng tây

Cách làm món ăn này khá đơn giản và thích hợp với những mẹ bỉm sữa bận rộn. Nguyên liệu cần chuẩn bị là: nửa bát cháo trắng đã nấu sắn, khoảng 10 gram thịt bò, một cây măng tây, một tép tỏi và một ít dầu thực vật. Để làm món này, bạn cắt măng tây thành những phần nhỏ và trộn với thịt bò băm nhuyễn. Sau đó, bạn tiếp tục cho vào nồi khi dầu ăn đã nóng và phi thơm tỏi vào xào. Đến khi chín thì trộn với cháo rồi xay nhuyễn. Sau đó, mẹ có thể đổ ra chén và cho bé ăn thử.

Măng tây cũng là thực phẩm rất tốt cho bé 6 tháng tập ăn dặm
Măng tây cũng là thực phẩm rất tốt cho bé 6 tháng tập ăn dặm. Ảnh: Internet

3.2 Thực đơn cho bé 6 tháng kiểu Nhật

Ăn dặm theo kiểu Nhật rất thịnh hành trong hội các bà mẹ bỉm sữa trong những năm gần đây. Nhờ ưu điểm vượt trội, ngày càng nhiều những bà mẹ chọn cho con ăn theo kiểu Nhật từ sớm. Phương pháp này để cho trẻ ăn thức ăn thô từ sớm, giúp bé làm quen tốt với mùi vị thực phẩm. Bên cạnh đó, phương pháp này giúp bé tập thói quen tự lập từ sớm trong vô thức.

Phương pháp này đòi hỏi mẹ phải bỏ nhiều thời gian hơn vì cần phải chế biến riêng từng loại thức ăn, không được trộn lẫn nhằm giữ lại mùi vị và dinh dưỡng của thực phẩm. Bên cạnh đó, thực đơn cho bé 6 tháng ăn dặm theo kiểu Nhật phải đảm bảo 3 nhóm chất: tinh bột, đạm và vitamin.

Gợi ý thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm theo kiểu Nhật

Các mẹ có thể tham khảo những món ăn nấu theo kiểu Nhật sau để bắt đầu cho con quen vị giác.

3.2.1 Cháo cà rốt nghiền

Mẹ nấu cháo riêng theo tỷ lệ gạo nước là 1:10 rồi lấy ra một phần vừa ăn cho bé. Còn cà rốt thì làm sạch, luộc chín rồi nghiền nhỏ. Trộn chung cháo với cà rốt rồi mang cho bé ăn. Đây là một món ăn dễ ăn lại rất giàu dinh dưỡng nhờ hàm lượng vitamin A trong cà rốt cao. 

Thực đơn cho bé 6 tháng tuổi không nên thiếu cháo cà rốt
Thực đơn cho bé 6 tháng tuổi không nên thiếu cháo cà rốt. Ảnh: Internet

3.2.2 Cháo rau chân vịt

Cũng là cháo rau chân vịt nhưng theo kiểu Nhật thì cách làm món ăn này có một chút khác biệt so. Mẹ cũng nấu cháo theo tỷ lệ là 1:10 như trên sau đó luộc chín phần lá của rau chân vịt rồi xay nhuyễn. Trộn hai hỗn hợp này với nhau sau đó cho con ăn. Rau chân vịt là loại thực phẩm rất tốt cho trẻ em mà mẹ không nên bỏ qua. 

Cháo rau chân vịt kiểu Nhật cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cho bé
Cháo rau chân vịt kiểu Nhật cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cho bé. Ảnh: Internet

3.2.3 Súp bí đỏ sữa

Nếu bé ngán cháo, mẹ có thêm một lựa chọn nữa là súp sữa bí đỏ. Đây là một món ăn có hàm lượng sắt, muối khoáng, vitamin và axit hữu cơ rất tốt cho bé. Với món ăn này, mẹ có thể sử dụng sữa công thức hoặc chính sữa mẹ. Mẹ gọt sạch bí đỏ, cắt miếng rồi nấu chín. Sau đó cho sữa vào bí đỏ và nấu nhỏ cho đến khi nào chính mềm thì đem hỗn hợp đi nghiền nhỏ. Ngoài bí đỏ, mẹ có thể thay bằng khoai tây rồi nấu với công thức như trên để thay đổi khẩu vị. 

Súp bí đỏ sữa rất tốt và dễ ăn cho bé
Súp bí đỏ sữa rất tốt và dễ ăn cho bé. Ảnh: Internet

3.3 Thực đơn cho bé 6 tháng kiểu bé tự chỉ huy

3.3.1 Phương pháp ăn dặm bé tự chỉ huy là gì?

Ăn dặm theo kiểu bé tự chỉ huy (Baby Led Weaning) là một phương pháp mới mẻ được gia nhập từ phương Tây.. Hiện tại, rất nhiều bà mẹ trẻ Việt đang tin dùng phương pháp này cho con mình. Với phương pháp này, thức ăn cũng được nấu riêng từng món như kiểu Nhật. Điều khác duy nhất là mẹ sẽ cho bé ăn thức ăn thô ngay từ đầu thay vì xay nhuyễn mọi thứ.

Phương pháp ăn dặm bé tự chỉ huy đang rất thịnh hành ở các bà mẹ trẻ
Phương pháp ăn dặm bé tự chỉ huy đang rất thịnh hành ở các bà mẹ trẻ. Ảnh: Internet

Khi ăn theo phương pháp này, bé sẽ ngồi trước bàn ăn và tự quyết định xem mình sẽ ăn gì. Theo cách này, mẹ không can thiệp vào lựa chọn của con. Việc ăn như thế này giúp bé phát triển có kỹ năng tự lập, tự học cách sử dụng tay, miệng để ăn. Tuy vậy, ban đầu sẽ khá khó khăn vì bé dễ bị hóc nghẹn nếu mẹ không canh chừng. Bên cạnh đó, quá trình học ăn sẽ khiến mẹ tốn khá nhiều thời gian dọn dẹp vì sự quậy phá của bé.

3.3.2 Gợi ý thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm kiểu bé tự chỉ huy

Khi con 6 tháng tuổi, mẹ nên chọn những thực phẩm mềm, dễ ăn và chưa quá lạ để bé làm quen dần. Mẹ có thể tham khảo một số thực phẩm gợi ý dưới đây để thực đơn cho bé 6 tháng ăn dặm

  • Cà rốt luộc: Đây là loại thực phẩm dễ ăn nhưng cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng nên các mẹ cứ ưu tiên cho con ăn trong những ngày đầu tập ăn dặm.
  • Bí đỏ hấp: Bí đỏ rất dinh dưỡng lại có vị ngọt nên rất thích hợp với những bé mới tập ăn.
  • Thịt gà luộc: Nếu cần bổ sung đạm cho con thì mẹ có thể chọn thịt gà, đem luộc chín và xé nhỏ để con tự mình cầm ăn dễ dàng.
  • Bông cải xanh hấp: Là một thực phẩm giàu dinh dưỡng tương tự như cà rốt nên bông cải xanh cũng là một lựa chọn để thay thế rất tốt cho bé.
  • Bơ chín: Mẹ nên chọn loại bơ chín mềm và cắt thành từng miếng vừa đủ để con dễ ăn.

Với kiểu ăn dặm bé tự chỉ huy, mẹ chỉ cần chế biến đơn giản là luộc chín và mềm để bé tự ăn dễ dàng nhất có thể. Bên cạnh đó, mẹ chú ý vệ sinh dụng cụ ăn uống của bé thật sạch sau mỗi lần ăn để đảm bảo sức khỏe.

4. Những lưu ý khi cho bé ăn dặm

Những bữa ăn đầu tiên vô cùng quan trọng với bé vì tác động đến cơ thể vẫn còn non yếu và ảnh hưởng đến sự phát triển về sau của bé. Vì thế khi lên thực đơn cho bé 6 tháng ăn dặm, mẹ nên lưu ý một số điểm sau. 

4.1 Thực đơn cho bé 6 tháng nên bắt đầu bằng thực phẩm giống sữa mẹ

Như đã nói ở trên thì hệ tiêu hóa của bé 6 tháng tuổi còn vô cùng non yếu và mẹ. Thế nên, mẹ nên bắt đầu cho con ăn dặm bằng những thức ăn gần giống với sữa mẹ. Điều này giúp bé tập quen dần với những thực phẩm bổ sung, giúp hệ tiêu hóa không quá “bỡ ngỡ”.

Thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm nên bắt đầu bằng những thực phẩm giống sữa mẹ
Thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm nên bắt đầu bằng những thực phẩm giống sữa mẹ. Ảnh: Internet

4.2 Mẹ lưu ý nên cho bé ăn từ loãng đến đặc, từ ít đến nhiều

Trong vòng 6 tháng đầu đời, bé chỉ tiếp xúc với sữa mẹ. Vậy nên, nếu bắt đầu ăn bằng thức ăn quá đặc hoặc lạ lẫm thì hệ tiêu hóa của bé sẽ không kịp bắt nhịp. Mẹ nên cho con ăn thức ăn loãng và nhuyễn nhất để bé dễ dàng thích nghi với sự thay đổi này.

Mẹ nên cho bé tập ăn từ loãng đến đặc, từ ít đến nhiều
Mẹ nên cho bé tập ăn từ loãng đến đặc, từ ít đến nhiều. Ảnh: Internet

Bên cạnh đó, thời điểm bắt đầu ăn dặm, hệ tiêu hóa của bé vẫn chưa phát triển hoàn thiện. Vì thế, mẹ nên bắt đầu bằng những bữa ăn thật ít, từ 1-2 muỗng để xem phản ứng của cơ thể bé. Sau khi nhận thấy tín hiệu tích cực mới tăng dần lượng thức ăn và số bữa ăn. 

4.3 Không dùng quá nhiều gia vị trong thực đơn cho bé 6 tháng

Nhiều bà mẹ dùng khẩu vị của người lớn để nêm nếm cho bữa ăn dặm của bé. Họ nghĩ rằng như thế dễ ăn hơn là không thêm gia vị. Ở vào thời điểm 6 tháng tuổi, các cơ quan trong cơ thể vẫn còn yếu và chức năng cũng chưa hoàn thiện. Và việc mẹ thêm mắm, muối hoặc các loại gia vị bình thường vào đồ ăn dặm không hề tốt cho bé. Muối chẳng hề tốt cho thận non yếu của bé. Vì vậy, nếu mẹ làm như thế sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển về sau của bé.

Không nên thêm quá nhiều gia vị vào thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm
Không nên thêm quá nhiều gia vị vào thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm. Ảnh: Internet

Thứ duy nhất mẹ có thể thêm vào đồ ăn dặm của bé là dầu ăn. Đó là những loại dầu có nguồn gốc từ thực vật và có lợi cho sức khỏe của bé. Những loại dầu ăn này không chỉ giàu dinh dưỡng mà còn giúp bé tiêu hóa tốt hơn.

4.4 Không nên ép bé ăn dưới mọi hình thức

Trong giai đoạn đầu mới làm quen với những thức ăn từ bên ngoài, bé có thể phản đối và từ chối ăn. Điều này là hoàn toàn bình thường nên mẹ cũng không nên quá căng thẳng. Hãy ngừng việc cho bé ăn dặm một thời gian nếu bé liên tục từ chối ăn sau đó thử lại. Việc bị ép ăn rất căng thẳng với bé và cả mẹ.

Nếu bé không thích ăn thì mẹ không nên ép
Giai đoạn đầu ăn dặm không nên ép bé ăn. Ảnh: Internet

4.5 Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu muốn thêm thức ăn dặm cho bé

Không phải bất cứ thức ăn theo mẹ là tốt thì đều có thể cho bé ăn, nhất là những bé đang tập ăn dặm. Nếu muốn thêm bất kỳ một loại thực phẩm nào, mẹ cũng đều nên hỏi ý kiến bác sĩ trước. Những thực phẩm tốt đôi khi chưa phù hợp với hệ tiêu hóa của bé. 

Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu muốn thêm vào những món ăn lạ trong thực đơn của bé.
Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu muốn thêm thức ăn lạ vào thực đơn cho bé 6 tháng. Ảnh: Internet

Sau 6 tháng đầu, bé bắt đầu cần nhiều năng lượng hơn để bắt đầu khám phá thế giới. Lúc này, một chế độ ăn dặm hợp lý cung cấp đủ chất dinh dưỡng là vô cùng quan trọng. Thế nên, mẹ cần đặc biệt lưu ý khi lên thực đơn cho bé 6 tháng tập ăn dặm. Bởi điều này ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển về sau của bé. Với những gợi ý trên, Mevacon.com mong giúp bà mẹ tạo ra những bữa ăn dinh dưỡng cho con yêu của mình.

Trang Trần tổng hợp