Sốt cao, nhức đầu, ói mửa, phát ban là những triệu chứng thường thấy ở sốt xuất huyết mà bạn có thể nhận biết. Bệnh này trước đây chỉ thường gặp ở trẻ nhỏ nhưng hiện tại lại diễn biến rất phức tạp và xuất hiện cả trên người lớn. Trong những trường hợp nhẹ người bệnh có thể tự khỏi, tuy nhiên với những trường hợp nặng hơn người bệnh phải điều trị bằng nhiều phương pháp như: hạ sốt, truyền dịch và chống sốc tích cực do chưa có thuốc đặc trị.

1. Sốt xuất huyết là bệnh gì?

Ở Việt Nam, bệnh sốt xuất huyết tương đối phổ biến. Đặc biệt là ở khu vực miền Trung và miền Nam do thời tiết mưa nhiều, nóng ẩm quanh năm. Đây là căn bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue có trong muỗi vằn gây ra. Đến nay bệnh vẫn chưa có thuốc đặc trị cũng như vắc xin phòng ngừa hiệu quả.

Bệnh sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết là một trong những bệnh truyền nhiễm có nguy cơ tử vong cao. Ảnh: Internet

Sốt xuất huyết là một trong những căn bệnh được WHO liệt kê vào nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Chúng xảy ra trên 100 quốc gia và mỗi năm có từ 50 đến 1000 ca. Con số này liên tục tăng theo thời gian và chúng được xem là nguyên nhân hàng đầu của các bệnh truyền nhiễm dẫn đến nhập viện hoặc tử vong ở các quốc gia châu Á.

2. Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết

Triệu chứng sốt xuất huyết do muỗi vằn lây truyền thường khởi phát đột ngột và diễn biến phức tạp tùy thuộc vào từng giai đoạn và từng loại bệnh. Thông thường, sốt xuất huyết được chia làm 3 loại cơ bản:

2.1. Triệu chứng sốt xuất huyết cổ điển

Ở thể bệnh này, người bệnh thường có những triệu chứng như sốt cao lên đến 40 độ C, nhức đầu, đau phía sau mắt, đau các khớp và cơ, buồn nôn, ói mửa. Sau 3 đến 4 ngày, ban đỏ sẽ bắt đầu xuất hiện trên cơ thể. Người lần đầu mắc bệnh sốt xuất huyết thường do chưa thiết lập được hệ miễn dịch với bệnh. Đồng thời, loại bệnh này cũng không có biến chứng.

Sốt cao là một triệu chứng của sốt xuất huyết
Sốt cao là một trong những triệu chứng phổ biến của sốt xuất huyết ở dạng nhẹ. Ảnh: Internet

2.2. Triệu chứng sốt xuất huyết có chảy máu

Sốt xuất huyết ở dạng này thường có tất cả các biểu hiện của sốt xuất hiện cổ điển như sốt, nhức đầu, buồn nôn,… kèm theo đó là hiện tượng chảy máu cam, máu nướu, máu dưới da. Tình trạng này nếu không điều trị kịp thời còn có thể gây tử vong.

Chảy máu sốt xuất huyết
Chảy máu cam cũng là một trong những triệu chứng thường gặp của sốt xuất huyết. Ảnh: Internet

2.3. Triệu chứng sốt xuất huyết dengua

Triệu chứng sốt xuất huyết dengua hay còn gọi là hội chứng sốt dengua. Đây là giai đoạn nặng nhất của bệnh sốt xuất huyết. Biểu hiện của bệnh tương đối đa dạng. Chúng bao gồm các triệu chứng của sốt xuất huyết nhẹ, sốt xuất huyết có chảy máu và kèm theo hiện tượng chảy máu ồ ạt trong và ngoài cơ thể.

Ban đỏ sốt xuất huyết
Triệu chứng sốt xuất huyết ở dạng này thường diễn biến rất phức tạp. Ảnh: Internet

Trong trường hợp đã có miễn dịch chủ động trước đó (tức là từng mắc bệnh) hoặc có miễn dịch thụ động (do mẹ truyền nhiễm) thì nguy cơ mắc loại sốt xuất huyết này là rất lớn. Bệnh chuyển biến nặng đột ngột từ sau 2 đến 5 ngày phát bệnh. Chúng có thể gây tử vong, đặc biệt là ở trẻ em.

2.4. Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em

Ở trẻ em, biểu hiện nóng sốt của sốt xuất huyết cũng tương tự như cảm cúm hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp. Vì vậy mà nhiều bậc phụ huynh bị nhầm lẫn dẫn đến bệnh nặng hơn. Nếu thấy con có những biểu hiệu sốt cao thì nên đưa ngay đến bệnh viện để kịp thời điều trị.

Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ
Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ rất dễ nhầm lẫn với cảm cúm. Ảnh: Internet

3. Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết

Virus gây ra bệnh sốt xuất huyết gồm có 4 loại, tên lần lượt của chúng là DEN-1, DEN2, DEN-3 và DEN-4. Loại virus này thường có trong muỗi AedesAaegypti hoặc muỗi Aedes Albopictus. Loại muỗi này thường hoạt động vào ban ngày. Chúng đưa virus gây bệnh vào cơ thể người bằng cách chích. Tuy nhiên chỉ có muỗi cái mới có thể truyền bệnh.

Khi virus sốt xuất huyết xâm nhập vào cơ thể, chúng sẽ ủ bệnh khoảng 8 đến 11 ngày mới bắt đầu khởi phát.
Sau quá trình phục hồi, cơ thể sẽ tự thiết lập cơ chế miễn dịch chống lại bệnh. Tuy nhiên, hệ miễn dịch này chỉ có thể chống lại virus gây ra bệnh. Vì nguyên nhân của sốt xuất huyết thường do 4 chủng loại virus gây nên, điều đó có nghĩa là bạn vẫn có khả năng bị nhiễm lại.

Muỗi vằn
Muỗi AedesAaegypti hoặc muỗi Aedes Albopictus khi chích vào cơ thể người sẽ truyền vào virus gây bệnh sốt xuất huyết. Ảnh: Internet

4. Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết

Muỗi thường trú ẩn ở những nơi ẩm thấp do đó mà khi du lịch hoặc sinh sống tại các quốc gia có khí hậu nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới thường có nguy cơ mắc bệnh cao. Đặc biệt là những quốc gia ở khu vực Đông Nam Á, Mỹ Latinh, vùng Caribee và một số đảo ở Tây Thái Bình Dương.

Ngoài ra trẻ em dưới 12 tuổi hoặc người từng bị sốt xuất huyết. Trong trường hợp nhiễm lại thì các triệu chứng sốt xuất huyết sẽ nguy hiểm hơn rất nhiều.

Nơi trú ẩn của muỗi vằn
Những nơi càng ẩm ướt càng tạo điều kiện cho loại muỗi vằn phát triển. Ảnh: Internet

5. Nên làm gì khi bắt gặp các triệu chứng sốt xuất huyết?

Bệnh sốt xuất huyết trong trường hợp nhẹ bạn hoàn toàn có thể điều trị tại nhà mà không cần nhập viện. Tuy nhiên vẫn nên tuân theo những hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Ngoài ra, để phòng ngừa bệnh, bạn cần tuân thủ những điều căn bản dưới đây:

  • Phòng ở nên thường xuyên dọn dẹp ngăn nắp để tránh muỗi có chỗ trú ẩn.
  • Hạn chế đi ra ngoài vào lúc rạng sáng hoặc trời chạng vạng vì thời điểm này muỗi tương đối nhiều.
  • Khi ngủ nếu không có điều hòa, bạn nên thoa kem chống muỗi ở những vùng da không được che chắn như cổ, cánh tay, bắp chân, mặt.
  • Thường xuyên phát quang bụi rậm, không để nước tồn đọng trong lu, chum vại lâu ngày. Làm sạch hồ cá để muỗi không có cơ hội sinh sản và phát triển.
  • Nếu khi nơi ở xuất hiện dịch, bạn cần mặc quần áo dài tay, mang vớ và nhờ địa phương phun thuốc diệt muỗi.
Phun thuốc diệt muỗi
Nếu dịch sốt xuất huyết xuất hiện ở nơi sinh sống hoặc làm việc thì cần báo với chính quyền địa phương để phun thuốc diệt muỗi. Ảnh: Internet

Triệu chứng sốt xuất huyết diễn biến tương đối phức tạp, do đó nếu không phát hiện và điều trị kịp thời thì nguy cơ tử vong cao. Loại muỗi gây bệnh này thường sống ở nơi có điều kiện thời tiết ẩm thấp và vào mùa mưa chúng thường bùng phát thành dịch sốt xuất huyết ở người. Vì thế mỗi gia đình cần có những biện pháp phòng ngừa hợp lý cũng như dọn dẹp vệ sinh nhà cửa thường xuyên để muỗi không có chổ ẩn nấp và phát triển.

Lệ tổng hợp